0131: วัฒนธรรมบ้าบุญ
มิถุนายน 15, 2008 at 6:55 pm | In Economics | 27 Comments
คุณคิดว่าอะไรทำให้ประเทศของเรามีเด็กมาขายพวงมาลัยตามสี่แยก ความยากจนเป็นสาเหตุงั้นหรือ?
รายการหลุมดำเคยไปสัมภาษณ์ครอบครัวคนขายพวงมาลัยแถวสี่แยกอโศก หัวหน้าครอบครัวบอกว่า ที่จริงแล้วไม่ได้อยากให้ลูก เป็นคนขาย แต่เพราะเมื่อตนขายเองจะขายได้ยากมาก แต่ถ้าเปลี่ยนให้เด็กขายแทนจะขายได้เร็วกว่าประมาณ 6-7 เท่า
ได้ยินอย่างนี้แล้วคุณว่าใครคือต้นเหตุที่แท้จริงที่ให้เด็กเหล่านี้ต้องมาเสี่ยงชีวิตบนท้องถนนแทนที่จะได้เรียนหนังสือเหมือนเด็กคนอื่นๆ
อดัม สมิธ เชื่อว่า demands create supplies หาใช่ supplies create demands ไม่ ในแต่ละปี ประเทศไทยมีความต้องการ “ความน่าสงสาร” จำนวนมหาศาล (เขาบอกว่า คนไทยขี้สงสาร) จึงทำให้เกิดอุตสาหกรรมขนาดมหึมาเพื่อตอบสนองความต้องการนี้ขึ้น เด็กเหล่านั้นไม่ได้กำลังขายพวงมาลัย แต่พวกเขากำลังขาย “ความน่าสงสาร” ต่างหาก และที่เด็กต้องเป็นคนมาขาย ก็เพราะลูกค้าอยากซื้อจากเด็กมากกว่าจากผู้ใหญ่ เพราะดูแล้วน่าสงสารมากกว่า ตลาดความน่าสงสารในประเทศไทยมีมูลค่ามหาศาลในแต่ละปี มันเป็นตลาดที่อุปทานสามารถเกิดขึ้นเพื่อตอบสนองอุปสงค์ได้อย่างเสรีโดยแท้จริง เพราะรัฐบาลไม่สามารถเข้าไปควบคุมหรือจัดระเบียบใดๆ ได้เลย เพราะจะเป็นการขัดศรัทธาและถือว่าเป็น “บาป” เสียด้วย
ที่จริงแล้ว ถ้าหากมีการสั่งห้ามขายพวงมาลัยตามสี่แยก ครอบครัวคนขายพวงมาลัยจะไม่อดตายแต่จะเปลี่ยนไปประกอบอาชีพอย่างอื่น สาเหตุที่ครอบครัวคนขายพวงมาลัยเลือกที่จะขายพวงมาลัยเป็นเพราะมันเป็นวิธีหากินที่ทำรายได้ได้สูงกว่าอาชีพใช้แรงงานทั่วไปอื่นๆ ตามหลักที่ว่า คนเราย่อมเลือกทางเลือกที่ดีที่สุดที่มีอยู่ รัฐบาลไม่กล้าห้ามขายพวงมาลัยตามสี่แยก เพราะกลัวนักแสวงบุญจะหาว่ารัฐบาลรังแกผู้ไร้โอกาส
ตลาดบุญเป็นตลาดที่แข่งขันกันที่ความน่าสงสาร นับวันเรายิ่งเห็นขอทานตามป้ายรถเมล์ที่ดูเหมือนสัตว์ประหลาดมากขึ้นเรื่อยๆ ขอทานบางคนเอาแขนข้างหนึ่งซ่อนไว้ในเสื้อ ขอทานเด็กหลายคนโดนเตารีดนาบ ทั้งหมดนี้เป็นเพราะผู้ซื้อยินดีจ่ายสูงสุดให้กับขอทานที่สามารถทำให้ตัวเองให้ดูน่าสงสารได้มากที่สุดนั่นเอง ตลาดขายความน่าสงสารไทยมีความต้องการสูงมากเสียจนเราไม่สามารถผลิตความน่าสาสารออกมาได้เพียงพอต่อความต้องการในแต่ละปี จึงต้องมีการนำเข้า “เด็กถูกเตารีดนาบ” มาจากประเทศเพื่อนบ้านปีๆ นึงนับร้อยๆ คน
แรงจูงใจที่สำคัญที่สุดของผู้ซื้อในตลาดนี้ก็คือ “บุญ” ผู้ซื้อซื้อผลิตภัณฑ์เหล่านี้โดยอ้างว่าเพราะความสงสารแต่ลึกๆ แล้วหวังสิ่งที่เรียกว่า “บุญ” เป็นการตอบแทน บางคนไม่ค่อยโลภเลย ทำบุญที่วัดแค่ 20 บาท แต่ขอให้ถูกหวยรางวัลที่หนึ่ง และประเทศไทยเป็นประเทศเดียวในโลกที่มีบุญสำเร็จรูป (ชุดสังฆทาน) ขายตามซูปเปอร์มาร์เก็ตด้วย เวลาถวายพระก็ไม่ได้คิดหรอกว่า พระจะได้สารอาหารครบหรือไม่ แต่เน้นว่าตัวเองชอบกินอะไรเป็นหลัก เราจะได้ได้กินอย่างนั้นเวลาไปปรโลก ผมว่า ในปรโลก ประเทศไทยน่าจะเป็นประเทศมหาอำนาจนะครับ เพราะบนโลกมนุษย์ เราทำบุญกันหนักหน่วงกว่าประเทศอื่นมาก ดังนั้นแก้วแหวนเงินทองที่รอเราอยู่ในปรโลกน่าจะมีปริมาณมากกว่าประเทศอื่นๆ ที่ไม่รู้เรื่องบุญหลายเท่า
ผมเคยสงสัยว่าพวกวัดเวลารับบริจาคเงิน สุดท้ายแล้วเขาเอาเงินที่ได้พวกนั้นไปทำอะไรบ้าง ทำไมบางวัดเรี่ยไรให้ญาติโยมบริจาคเงินซื้อกระเบื้องหลังคาอุโบสถตั้งยี่สิบปี แต่ก็ยังคงเรี่ยไรเรื่องเดิมอยู่ มีอยู่วัดหนึ่งดังมาก ได้เงินบริจาคเพียบทุกปี ผมอยากรู้ว่าวัดจะเอาเงินเหล่านั้นไปทำบุญอะไร สุดท้ายแล้วพอได้รู้ ผมแทบเป็นลม เพราะวัดเอาเงินบริจาคที่สะสมมาตลอด 30-40 ปี ไปสร้างมหาอุโบสถหลังใหม่ให้อลังการมากกว่าเดิม (มูลค่ากว่า 1600 ล้านบาท) เพื่อให้ญาติโยมเห็นแล้วศรัทธามากขึ้นอีก จะได้ได้เงินบริจาคในอนาคตที่มากขึ้นไปอีก เงินต่อเงิน เฮ้อ…
แต่ไหนแต่ไรมา พระจะจัดงานบุญเองก็ทำงานไม่สะดวก สู้ฆราวาสไม่ได้ ทุกวัดก็เลยต้องมี “มักทายก” ช่วยเป็นธุระแทนให้ แรกๆ มักทายก็ช่วยเพื่อหวังได้บุญ แต่ตอนหลังทำบ่อยๆ เข้าก็เริ่มยึดเป็นอาชีพ เพราะหาเงินง่ายกว่าธุรกิจอย่างอื่นที่ต้องแข่งขันกัน มีการแบ่งรายได้วัดอย่างเป็นระบบ อย่างที่ในเพลงลูกทุ่งเขาบอกว่า วัดครึ่งหนึ่ง กรรมการครึ่งหนึ่ง แต่เดี๋ยวนี้กรรมการก้าวไปอีกขั้นด้วยการผูกขาดงานรับเหมาก่อสร้างทั้งหลายของวัดอีกด้วย ก็เลยได้อีกครึ่งหนึ่งมาทางอ้อมผ่านทางการรับเหมาก่อสร้างนี่แหละ ให้มันได้อย่างนั้น สมัยนี้เวลามีข่าวเจ้าอาวาสถูก มักทายก ยิงตายทีไร เปิดกรุออกมา เจ้าอาวาสที่ตายต้องมีเงินในบัญชีส่วนตัว 20-30 ล้านกันทุกคน บรรชิตหนอบรรชิต
ผู้เชี่ยวชาญบุญคนหนึ่งเคยเตือนผมว่า เวลาทำบุญให้ทำบุญด้วยใจ อย่าไปคิดสงสัยว่า เขาเอาเงินไปทำอะไร เพราะเราจะได้บุญไม่เต็มที่ เราได้บุญมาก็พอแล้ว ไม่ต้องไปสงสัยมาก สงสัยหลังจากที่ผมเขียนบล๊อคนี้เสร็จ นรกคงจะกินกบาลผมแน่เลย ไหนๆ ก็พูดไปแล้วก็ขอ sacrifice ตัวเองเลยละกัน
การทำบุญเป็นศรัทธาส่วนบุคคล และคนเรามีสิทธิที่จะใช้เงินของเราเองไปกับอะไรก็ได้ตามความพอใจ อันนี้ก็จริงครับ แต่ถ้าหากคุณจะช่วยสนใจเรื่องมนุษยธรรมด้วยสักนิดทุกครั้งที่ทำบุญ ผมก็ขอขอบคุณแทนเด็กขายพวงมาลัยเหล่านั้นมา ณ โอกาสนี้ด้วยครับ
27 ความคิดเห็น »
RSS feed สำหรับความคิดเห็นในกระทู้นี้ TrackBack URI
เขียนความคิดเห็นของคุณ
บลอกที่ WordPress.com . | Theme: Pool by Borja Fernandez.
Entries and comments feeds.
เขียนตรงดีครับ
Comment โดย 7 — มิถุนายน 15, 2008 #
เรื่องนี้พูดยากจริงๆครับ คงขึ้นอยู่กับวิจารณญาณของแต่ละคน
แต่เห็นด้วยครับว่าปัญหานี้เริ่มกลายเป็นปัญหาระดับชาติไปแล้ว ขอทานต่างด้าวที่อพยพเข้ามาส่วนใหญ่จะอุ้มเด็กเล็กๆไว้ด้วยทั้งนั้น เด็กเหล่านี้โตขึ้นมาก็กลายเป็นขอทานแบบนี้วนไปเรื่อยๆ
เรื่องทำบุญก็เหมือนกัน เดี๋ยวนี้ไม่ค่อยมีใครสนใจเนื้อหาคำสอนในพระพุทธศาสนากันแล้ว เห็นแต่บูชาเครื่องลางของขลัง ทำบุญหวังผลตอบแทนด้วยกันทั้งสิ้น หลวงพี่ที่เป็นพระอุปัชญาย์ผมเคยบอกว่า ศาสนา(คำสอน)ไม่ได้เสื่อม แต่คนเรา(พระ)นี่แหล่ะเสื่อม
วนกลับมาเรื่องเดิม ผมว่าทางแก้ที่ดีที่สุดคงต้องเริ่มที่การศึกษาก่อน ถ้าสังคมเกิดปัญญา ทุกคนรับรู้และร่วมกันแก้ปัญหา สิ่งที่เกิดขึ้นน่าจะคลี่คลายไปในทางที่ดี
ฟังดู ideal จังแฮะ – -”
Comment โดย ... — มิถุนายน 15, 2008 #
ไม่ผิดหรอกครับ …
วันนี้ได้ยินใครบางคนพูดว่า เมืองไทยไม่ใช่เมืองพุทธเสียแล้ว
คนไทยนับถือพุทธจริงๆ ไม่ถึงหมื่น
… ที่เหลือเป็นชาวพุทธตามทะเบียนบ้านเท่านั้น
เศร้า …
พุทธไม่ได้สอน “ทำเอาบุญ” แบบนี้
พุทธสอนว่า ทำอะไร ได้อย่างนั้น
… ผลเป็นไปตามเหตุ มีเหตุจึงมีผล
ทำบุญอย่างง่ายๆ ก็ได้ความสุขแบบง่ายๆ
สุขแบบ … สุขเร็ว ทุกข์เร็ว เสื่อมเร็ว
: )
Comment โดย khun_aut — มิถุนายน 15, 2008 #
อ้อ … คุณนรินทร์
ผมเพิ่งไป siam museum มาครับ ดีนะครับ ขอเชิญชวน
ส่วนหนึ่ง เขาพูดถึง ผี พราหม์ พุทธ ไว้น่าสนใจมาก
ทั้งสามเส้านี้ อยู่รวมกันกลมกลืน ไม่แบ่งแยก
… ผี พราหม์ พุทธ สมานฉันท์
สมานฉันท์ เพราะ สมดุล … แต่วันนี้ มันเอียงๆ ไปสักนิด
อย่าลืมไปเที่ยวนะครับ …
: )
Comment โดย khun_aut — มิถุนายน 15, 2008 #
พฤคิกรรมการทำบุญน่าจะเปลี่ยนกันได้แล้ว
เคยได้ยินเรื่องมูลนิธิฉือจี้ http://www.tzuchithailand.com/ ที่ไต้หวัน วัดที่ดังๆน่าจะระดมทุนและสามารถทำอย่างนี้ได้บ้าง สร้างโรงพยาบาล สร้างมหาวิทยาลัย ช่วยเหลือผู้คน มีหนังสือและสารคดีมากมายที่กล่าวถึงมูลนิธินี้ ใครที่สนใจก็น่าจะค้นคว้าเพิ่มเติมได้
Comment โดย Khun T — มิถุนายน 15, 2008 #
อ่านแล้วสรุปได้สองประเด็นที่ตรงกับใจผม
คือหนึ่ง เราตกเป็นเหยื่อของธุรกิจขายบุญ
สอง เราไม่เห็นด้วยกับคำว่า ทำดีได้ดี
วันนี้ผมเพิ่งกลับมาจากวัดที่ติดคำขวัญเชิญชวนให้ทำบุญ
โดยจบบทกวีท่อนนั้นประมาณว่า ทำไปสิ ยิ่งเยอะยิ่งได้เยอะ
โอว เจ้าแม่ฟูบาที่เคารพ..
Comment โดย iannnnn — มิถุนายน 15, 2008 #
“ผู้เชี่ยวชาญบุญคนหนึ่งเคยเตือนผมว่า เวลาทำบุญให้ทำบุญด้วยใจ อย่าไปคิดสงสัยว่า เขาเอาเงินไปทำอะไร เพราะเราจะได้บุญไม่เต็มที่ เราได้บุญมาก็พอแล้ว ไม่ต้องไปสงสัยมาก สงสัยหลังจากที่ผมเขียนบล๊อคนี้เสร็จ นรกคงจะกินกบาลผมแน่เลย ไหนๆ ก็พูดไปแล้วก็ขอ sacrifice ตัวเองเลยละกัน”
ไม่เป็นไรค่ะ คนอ่านที่เห็นด้วยก็ร่วมแบ่งปันผลกรรมตามปด้วยค่ะ อิอิ
ส่วนตัวจะทำบุญที่เห็นชัดเกิดผล เช่น อุปการะเด็กให้เรียนหนังสือเป็นรายปี
บริจาคเงินช่วยผู้ป่วยอนาถาในโรงพยาบาลรัฐ (อันนี้ไม่เห็นผลทันที)
บริจาคซื้อหนังสือเป็นชุดๆให้ห้องสมุดโรงเรียนชนบท
และบริจาคร่างกาย ดวงตา ให้โรงพยาบาล
ทั้งนี้ต้องดูด้วยว่ากลุ่มจัดการการบริจาคนี้เป็นองค์กรไหน
เคยไปบริจาคของและเงินให้บ้านคนชราเอกชน
เห็นเจ้าหน้าที่ชายใส่ทองเต็มตัว เลยนึกตะขิดตะขวงใจ ไม่ไปบริจาคอีกเลย
ความจริงน่าจะมี Course Donation Management สอนหน่อยก็ดีนะคะ
Comment โดย ซือเจ๊ — มิถุนายน 16, 2008 #
ทำบุญ หรือ ทำทาน
เป็นเรื่องของความเชื่อ ศรัทธา แต่ละคน จริงๆ
ทำพอประมาณตามกำลังที่ทำได้
ไม่ไปทุกข์กับการทีได้บริจาคไปแล้ว (หากรู้ว่าไม่ได้ไปทำประโยชน์ตามที่บอกไว้)
กรรม ก็คือผลของการกระทำ ที่แต่ละคนได้ทำไว้
ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว … ยังใช้ได้เสมอ
ใครทำไรไว้ก็ได้แบบนั้น ไม่ช้าก็เร็ว เชื่อแบบนี้จริงๆ
Comment โดย nUii, tHe WitCh — มิถุนายน 16, 2008 #
อ่านแล้วก็เห็นด้วย จนไม่รู้จะออกความเห็นอะไรครับ
อยู่บ้านทำกับข้าวให้พ่อแม่กินคงจะดีกว่า
Comment โดย kohsija — มิถุนายน 16, 2008 #
แล้วผลกระทบ อย่างเช่น เอาเด็กไปนาบกับเตารีด จะสูงขึ้นป่าวครับ ถ้าเราเอาทรัพยากร เข้าไปอัดฉีดตรงนั้น ผมเคยคิดเล่นๆ ว่าทำไมคนที่ชอบทำบุณบางส่วน ไม่ทำบุณในประเภทอื่นนอกจากพระ
เท่าที่ทราบก็มีหลักเกณท์ การทำบุญอยู่ใน คำสอนของศาสนา เช่นทำบุณกะคนประเภทไหนบ้าง
(เขานับจากความเป็นมนุษย์ ไม่ใช่อาชีพหรืออื่นๆ)
ส่วนเด็กขายพวงมาลัยโดยปกติ ผมก็ชอบซื้อ เพราะฝึกเด็กให้ทำอาชีพ ตั้งแต่เล็กแต่น้อย ถึงแม้ เด็กจะลำบากไปบ้าง ถ้าใจเข็มแข็งพอ ในระยะยาวแล้วเราน่าจะได้คนที่มีคุณภาพเพิ่มขึ้น
แต่พออ่านดูก็ทำให้ผมไม่แน่ใจ ว่าผลกระทบในส่วนอื่นๆ มากน้อยเท่าไร
Comment โดย barkingbands — มิถุนายน 17, 2008 #
พูดถึงการทำบุญทำทาน คนไทยส่วนใหญ่ทำกันอยู่มากแต่โดยมากเป็นการทำตามๆกันมาไม่ได้ศึกษาเหตุผลอย่างแท้จริง จนเกิดกระแสธุรกิจที่ขายบุญขึ้นมา จึงอยากเชิญชวนให้ศึกษากันอย่างถ่องแท้ พิจารณาถึงเหตุและผลก่อนที่จะตัดสินใจทำอะไรครับ
การทำบุญ
การทำบุญ หมายถึง การปฏิบัติเพื่อให้เกิดบุญ เรียกเป็นศัพท์ว่า บุญกิริยาวัตถุ แปลว่า การกระทำซึ่งสามารถให้ผลบุญแก่ผู้กระทำ มี ๑๐ วิธีคือ
๑. ทานมัย หมายถึง การทำทานทำให้ได้บุญ ทาน คือ การให้ การสละทรัพย์สินเงินทอง ความรู้ ความช่วยเหลือ ฯลฯ ให้แก่ผู้อื่นย่อมทำให้ได้ผลตามที่ได้ให้นั้น ให้ทานอย่างไรย่อมได้ผลทานอย่างนั้น เราจึงควรตั้งใจให้สิ่งที่มีคุณ สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้รับ
๒. ศีลมัย หมายถึง การรักษาศีลทำให้ได้บุญ การรักษาศีล หมายถึง การควบคุมความประพฤติทางกาย วาจา ให้เป็นปกติ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ประพฤติร้ายต่อผู้อื่น ย่อมจัดว่าเป็นการกระทำที่ดี เป็นกุศลกรรมจึงทำให้ได้รับผลดี
๓. ภาวนามัย หมายถึง การเจริญภาวนาย่อมทำให้ได้บุญ ภาวนา คือ การลงมือปฏิบัติ เพื่อการขจัดกิเลสอาสวะให้หมดสิ้นไป การบำเพ็ญภาวนาเป็นทางที่ทำให้หลุดพ้นจากทุกข์ได้จริงจึงจัดเป็นบุญขั้นสูงสุด
๔. อปจายนมัย (อ่านว่า อะปะจายะนะมัย) หมายถึง บุญที่เกิดจากการประพฤติตนเป็นคนอ่อนน้อม ไม่กระด้าง ไม่ถือดี คนที่เป็นคนอ่อนน้อมย่อมเป็นที่เมตตาของผู้ที่รู้จักและได้พบเห็น ความเมตตานั้นย่อมส่งผลให้ได้รับแต่สิ่งที่ดีงาม จึงจัดเป็นบุญอย่างหนึ่ง
๕. เวยยาวัจจมัย หมายถึง บุญซึ่งได้จากการขวนขวายช่วยกิจการงานของผู้อื่น ญาติพี่น้อง เพื่อนบ้านใกล้เคียงมีกิจการงานอะไรที่พอช่วยได้ ไม่ว่าจะเป็นงานแต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่ งานศพ หรืองานอื่นๆ ถ้าเราช่วยด้วยความเต็มใจ ก็จะทำให้เกิดความรักใคร่ สามัคคีกัน เกิดความเป็นมิตรต่อกัน เมื่อเรามีความเดือดร้อน มิตรก็จะช่วยเหลือเรา นับเป็นบุญอย่างหนึ่ง
๖. ปัตติทานมัย หมายถึง บุญที่สร้างด้วยการให้ส่วนบุญของตนแก่ผู้อื่น เช่น เวลาที่เราถวายทานแด่พระสงฆ์ เราจะอุทิศส่วนบุญที่เราทำนั้นให้แก่ญาติที่ล่วงลับไปแล้ว ให้แก่เจ้ากรรมนายเวร ให้แก่เทวดาและสัตว์ทั้งหลาย เป็นต้น การแผ่ส่วนกุศลของตนให้แก่ผู้อื่นดังนี้นับเป็นบุญอย่างหนึ่ง
๗. ปัตตานุโมทนามัย หมายถึง บุญเกิดได้ด้วยการอนุโมทนา คือ การยินดีในบุญที่ผู้อื่น เผื่อแผ่มาให้เรา เป็นการยอมรับในการทำดีของผู้อื่น ยอมรับน้ำใจที่ผู้อื่นเผื่อแผ่มาให้เรา การอนุโมทนาเมื่อมีผู้ตั้งใจแบ่งส่วนบุญให้เรา จึงจัดว่าเป็นบุญด้วย
๘. ธัมมัสสวนมัย (อ่านว่า ธัม-มัต-สะวะนะมัย) หมายถึง บุญสำเร็จได้ด้วยการฟังธรรม ด้วยการหมั่นศึกษาหาความรู้ในทางธรรมะของพระพุทธเจ้าและปฏิบัติตนตามพระธรรมคำสั่งสอนนั้น การฟังธรรมทำให้ได้บุญอย่างหนึ่ง
๙. ธัมมเทสนามัย หมายถึง บุญที่ได้ด้วยการสั่งสอนธรรมะ สอนความรู้ที่มีอยู่ให้ผู้อื่นได้รู้ด้วย ยิ่งมีผู้รู้ธรรมะปฏิบัติธรรมะมากขึ้นเท่าไร โลกก็จะมีแต่คนดี มีแต่คนที่ไม่เบียดเบียนกัน ดังนั้น โลกก็จะเป็นโลกที่สงบสุขยิ่ง การสั่งสอนธรรมะให้ผู้อื่นจึงจัดว่าเป็นบุญอย่างหนึ่ง
๑๐. ทิฏฐุชุกรรม หมายถึง บุญที่เกิดจากการที่คิดให้ถูกให้ตรงตามหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา การที่ไม่ทำนอกรีตนอกรอย นอกแบบพระพุทธศาสนาย่อมได้บุญ แม้คนที่นับถือศาสนาอื่น ถ้าเราช่วยเหลือ ไม่เบียดเบียนทำร้ายเขาก็ถือว่า เป็นการกระทำที่ก่อให้เกิดบุญได้เช่นเดียวกัน
คนทั่วไปมักเข้าใจว่า การทำบุญ คือ การให้หรือถวายสิ่งของแก่พระภิกษุสงฆ์เท่านั้น แท้จริงแล้ว การทำบุญสามารถทำได้ถึง ๑๐ วิธี การให้สิ่งของเป็นเพียงการทำบุญวิธีหนึ่งเท่านั้น พุทธศาสนิกชนควรพยายามทำบุญให้ได้ครบทั้ง ๑๐ วิธี เพื่อให้เกิดความสงบสุขทั้งแก่ตนเองและแก่สังคม
ทาน
ทาน แปลว่า การให้ หมายถึงการยกสิ่งที่เป็นของตนให้แก่ผู้อื่น ในทางพระพุทธศาสนาทานเป็นการกระทำที่จัดว่าเป็น กุศลกรรม คือ การทำดี
ในภาษาไทย ทาน หรือ การให้ทาน มักจะมีนัยหมายถึงการให้ทรัพย์สิน เงินทอง ข้าวของเครื่องใช้แก่คนยากจน คนที่มีฐานะด้อยกว่า การให้ความรู้แก่คนที่ไม่รู้ก็เรียกเป็นศัพท์ว่า วิทยาทาน แต่ในทางพระพุทธศาสนา ทาน แปลว่า การให้ เป็นคำที่มีความหมายกว้าง จะให้อะไรแก่ใครก็เรียกว่า ทาน ได้ทั้งนั้น เช่น ของที่ถวายพระภิกษุเรียกว่า ไทยทาน แปลว่าทานสำหรับให้ของที่ตั้งใจให้แก่สงฆ์โดยไม่เจาะจงว่าเป็นรูปใดเรียกว่า สังฆทาน
การให้ทำให้เกิดการเสียสละ เพราะเป็นการตัดความตระหนี่ออกจากใจ จึงเป็นการกระทำที่นับว่าเป็นบารมีประการหนึ่ง เราควรฝึกจิตให้รู้จักการให้เพื่อประโยชน์แก่ผู้อื่น จะเป็นการให้ทรัพย์สิน ข้าวของ เครื่องใช้ วิชาความรู้ ความช่วยเหลือ ความเอื้ออาทร หรือการให้อภัยก็ได้ การให้ทำให้ขจัดความเห็นแก่ตัว ขจัดกิเลส สังคมเราคงจะเป็นสังคมที่ดี มีความสุข ถ้าเราคิดจะเป็นผู้ให้แทนที่คิดแต่จะเป็นผู้รับ
การทำทาน
เมื่อคนมีความทุกข์ยาก ขาดแคลน ประสบภัย เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม ถูกโจรปล้น เรามักจะสละสิ่งของ เงินทอง เพื่อช่วยผู้ที่มีทุกข์ยากเหล่านั้นให้พ้นทุกข์ การทำเช่นนี้ในทางศาสนาพุทธเรียกว่า ทำทาน พระพุทธเจ้าได้ตรัสเทศนาถึง สาเหตุที่คนทำทานไว้ ๘ อย่างคือ
๑. พบเข้าก็ให้ทาน
๒. ให้ทานเพราะกลัวอันตราย
๓. ให้ทานเพราะคิดว่าเขาเคยให้แก่เรา
๔. ให้ทานเพราะคิดว่าเขาจะให้แก่เราตอบแทน
๕. ให้ทานเพราะคิดว่าทานเป็นของดี
๖. ให้ทานโดยการตักบาตรเพื่อสงเคราะห์พระภิกษุให้มีอาหารฉัน เพราะมีข้อห้ามไม่ให้พระภิกษุประกอบอาหารฉันเอง
๗. ให้ทานเพราะหวังเกียรติยศชื่อเสียง
๘. ให้ทานเพื่อขัดเกลาจิตใจไม่ให้แข็งกระด้าง น้อมนำเข้าหาธรรมะที่สูงขึ้นได้ง่าย
การให้เพื่อน้อมนำเข้าหาธรรมะนี้ เป็นการให้เพื่อประโยชน์ของการให้เพราะเห็นว่าการให้เป็นการกระทำที่ดี ทำให้ผู้รับได้ประโยชน์ เป็นการให้โดยไม่หวังผลอย่างอื่นนอกจากขจัดความโลภ เท่านั้น ถือว่าเป็นการให้ที่ถูกต้อง การให้อย่างนี้เป็นการให้ที่เรียกว่า สัปปุริสทาน คือทานของคนดี
สัปปุริสทาน มีลักษณะ ๘ ประการ คือ
๑. ให้สิ่งที่บริสุทธิ์ หมายความว่า ให้ของที่ได้มาโดยสุจริต ไม่ใช่ให้ของที่ขโมยเขามา
๒. ให้สิ่งที่ประณีต หมายความว่า ตั้งใจให้ และของที่ให้เป็นสิ่งที่ดีที่สุด
๓. ให้ในเวลาที่เหมาะ ตามที่เขาต้องการ
๔. ให้สิ่งที่ควรให้ ไม่ให้สิ่งที่เป็นพิษเป็นโทษ
๕. พิจารณาแล้วเห็นว่าสมควรให้ จึงตัดสินใจให้
๖. ให้อยู่เสมอ ไม่ใช่ให้หนเดียวเลิก
๗. ผู้ให้ต้องมีจิตเลื่อมใส มีความตั้งใจที่จะให้
๘. ให้แล้วรู้สึกอิ่มใจ พอใจที่ได้ให้
การให้ซึ่งมีลักษณะ ๘ ประการดังกล่าวนี้ เป็นการให้ที่ควรให้ การให้ดังนี้เป็นการให้ที่ประเสริฐ ถือว่าได้ปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
Comment โดย eNigMa — มิถุนายน 17, 2008 #
เป็นมุมมองที่น่าสนใจครับ
โดยส่วนตัวที่ผมปฏิบัติมานาน คือ ผมจะไม่ให้เงินกับขอทาน หรือซื้อพวงมาลัย แม้ว่าจะดูน่าสงสารแค่ไหน
เพราะมองว่าวิธีที่จะลดการใช้แรงงานเด็กอย่างผิดกฏหมายเหล่านี้ ที่คนธรรมดาพอจะทำได้ คือ ลดแรงจูงใจ(ไม่ไปอุดหนุน)ในการประกอบอาชีพของเขา ถ้าเรายิ่งสงสาร และให้เงินเขา เท่ากับเป็นการสนับสนุนให้เขายึดอาชีพนั้นไปเรื่อยๆ
แต่ถ้าเป็นเด็กโตที่เป็นเด็กนักเรียน มาขายสติ๊กเกอร์ หรือขายของเล็กๆน้อยๆตามร้านอาหาร ผมกลับอุดหนุน เพราะเชื่อว่าเด็กโตน่าจะมาขายของเองโดยสมัครใจ ไม่ได้ถูกพ่อแม่บังคับมาเหมือนเด็กเล็กที่มานั่งขอทาน
อีกส่วนหนึ่ง ผมเชื่อว่าการศึกษาเท่านั้นที่ทำให้คนจนลืมตาอ้าปากได้ เงินบริจาคเกือบทั้งหมดที่ผมให้แต่ละปี จึงมีแต่บริจาคเพื่อการศึกษา
ขอถือโอกาสแนะนำ มูลนิธิศุภนิมิต ครับ
http://www.worldvision.or.th
มีเพื่อนร่วมงานของผมคนหนึ่งเป็นผลผลิตจากโครงการของมูลนิธินี้เช่นกัน ในส่วน “วันนี้ของอดีตเด็กในอุปการะ”
เงินบริจาคสามารถนำมาลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้ด้วยครับ
Comment โดย chut — มิถุนายน 17, 2008 #
หัวข้อนี้อ่านสนุกดี ชอบๆ
Comment โดย Leon(Future Marry 2014) — มิถุนายน 17, 2008 #
น่าคิด
Comment โดย กตค. — มิถุนายน 18, 2008 #
ผมเลิกให้เงินขอทานไปนานเเล้วครับ ยิ่งให้จะยิ่งทำให้เขาขอทานไปตลอดชีวิต
เรื่องใส่บาตรถวายอาหารพระ บางทีเห็นถวายกันเต็มโต๊ะ เอาเเต่ของดีๆ พระท่านก็ฉันไม่หมด จะปฏิเสธไม่ได้ กลายเป็นการสิ้นเปลืองเข้าไปอีก
พูดถึงเงินบริจาคเเล้วนึกถึง ท่านปัญญา หลังจากท่านมรณภาพไปแล้ว ท่านไม่มีเงินในบัญชีท่านเลย ยกให้วัดหมด
เเล้วพวกนักศึกษาที่มาขอบริจาคเพื่ออกค่ายอีก อาจารย์คิดว่าไงครับ ??
Comment โดย terati20 — มิถุนายน 18, 2008 #
นอกเรื่องหน่อยครับ
ค้นจากพจนานุกรมของราชบัณฑิตฯ
เจอแต่คำว่า “มัคนายก”
ไม่เจอ “มัก-คะ-ทา-ยก” เลย
Comment โดย Oakyman — มิถุนายน 18, 2008 #
ผมอยากจะทำงานวิจัยตอนเรียนโทเศรษฐศาสตร์เรื่อง Deadweight loss ของการบริจาคที่ไม่มีประสิทธิภาพทุกประเภท
ผมว่าณตอนนี้คิดแบบคร่าวๆน่าจะส่งผลเสียเป็นมูลค่าเชิงเศรษฐศาสตร์ปีละ 120000 ล้านบาท
2000 บาทต่อคน
แต่กลัวไม่จบ ไว้มีอิสระทางการเงินแล้วจะทำครับ ใครใจกล้าเสียสละลองทำดูก็ได้ครับ
Comment โดย chode — มิถุนายน 18, 2008 #
Foccr.com แหล่งรวมพลของคนรักลูกหนัง
ขอเชิญคุณมาร่วมแบ่งปัน พูดคุย นำเสนอ วิเคราะห์ วิจารณ์ ทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง ความเคลื่อนไหว เกี่ยวกับวงการฟุตบอล แบบถึงพริกถึงขิง ในสไตล์ที่เป็นคุณ เพื่อให้เป็นแหล่งรวมพลของคนรักลูกหนังแห่งใหม่
Comment โดย foccr — มิถุนายน 19, 2008 #
ขอบคุณทุกๆ ความเห็นครับ
ไม่อยากสรุปว่าต้องทำบุญแบบไหนถึงจะถูกแค่อยากฝากประเด็นไว้ให้ลองพิจารณากันนะครับ
ขอให้มีความสุขครับ
(มิวเซียมจะลองไปเยี่ยมชมดูครับ khun_ant)
Comment โดย 1001ii — มิถุนายน 19, 2008 #
เขียนได้ตรงใจเหลือเกิน พึ่งเข้ามาดูครั้งแรกก็เจอบทความดีๆ ซะแล้ว สงสัยต้องเข้ามาอ่านบ่อยๆ ในอนาคตแล้วครับ
Comment โดย Lekbba — มิถุนายน 21, 2008 #
อ่านแล้วรู้สึกว่าใช่เลย เคยมีเด็กเป็นใบ้มาขายพวงกุญแจพวงละร้อยบาท สงสารเค้ามากแต่รู้สึกว่าร้อยบาทก็แพงไปอยู่ดี แต่สุดท้ายก็ซื้ออยู่ดี ถ้ามันได้ช่วยเค้าให้มีชีวิตทีดีขึ้นจริงๆก็ไม่เสียดายนะ แต่ก็อดสงสัยไม่ได้ว่าเราโดนหลอกรึเปล่า
อดคิดไม่ได้ว่าบางครั้งการทำบุญกับที่รับบริจาคต่างๆมันค่อนข้างจะ commercial มาก บอกว่าทำบุญให้เด็กให้สุนัข ไถ่กระบือไถ่วัวยังมีเลย ไม่รู้ว่าบางทีหลังหักค่าใช้จ่ายต่างๆแล้ว จะเหลือไว้ให้ผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือเท่าไหร่
แต่การทำบุญไม่จำเป็นต้องใช้เงินอย่างเดียวนะคะ เคยได้มีโอกาสไปสอนหนังสือเด็กตาบอด สละเวลาอาทิตย์ละสองสามชั่วโมงไปอ่านหนังสือให้เค้าฟัง แล้วก็บางทีก็ได้ฟังเรื่องต่างๆของเค้า ทำให้เราเองก็ได้คิดอะไรมากขึ้นนะคะ ไม่ต้องเสียเงินแถมผู้ทำบุญยังมีความสุขด้วยค่ะ
Comment โดย ทับทิม — มิถุนายน 21, 2008 #
” ผู้เชี่ยวชาญบุญคนหนึ่งเคยเตือนผมว่า เวลาทำบุญให้ทำบุญด้วยใจ อย่าไปคิดสงสัยว่า เขาเอาเงินไปทำอะไร เพราะเราจะได้บุญไม่เต็มที่ เราได้บุญมาก็พอแล้ว ไม่ต้องไปสงสัยมาก…”
เพิ่งเข้ามาที่นี่ครั้งแรก เข้ามาตามหนังสือ “กลยุทธ์ในชีวิตประจำวัน”
และยอมรับว่า บทความนี้ก็เขียนได้โดนใจจริงๆ เพราะทุกวันนี้แม้ว่า โดยส่วนตัวชอบอ่านหนังสือธรรมะ แต่ในหลายต่อหลายครั้งที่ทำบุญด้วยการให้ทานหรือบริจาคก็อดสงสัยไม่ได้ว่า
ทำแล้วตกลงว่าได้บุญหรือไม่ ไม่ว่าจะเป็นการทำกับคนธรรมดาหรือพระสงฆ์
เพราะเราไม่สามารถรู้ได้ว่า เขาเหล่านั้นเอาเงินไปทำอะไร ทำดีหรือเลว เพราะกาฝากของสังคมฆราวาสและภิกษุสงฆ์ ปัจจุบันนี้มีมากมายเหลือเกิน ในบางครั้งจึงทำให้เกิดความระแวงสงสัย
ดังนั้น ทุกวันนี้โดยส่วนตัวแล้วจึงมักเลือกบุคคลที่เราจะทำบุญด้วย ไม่ใช่ทำดะไปเรื่อยๆ
เรื่อง เด็กขอทาน ก็น่าสงสาร แต่ก็ไม่รู้ว่าจะช่วยอย่างไรดี ก็ได้แต่ขอให้บาปกรรมตามทันผู้ทำธุรกิจนรกนี้โดยเร็ว ตอนนี้ก็ไม่ค่อยได้ให้แล้วค่ะ
Comment โดย Unsleep sheep phone holder — มิถุนายน 21, 2008 #
ยินดีต้อนรับผู้อ่านทุกท่านครับ
Comment โดย 1001ii — มิถุนายน 22, 2008 #
คนไทยบ้าบุญ บ้าผี มาแต่ไหนแต่เดิมอยู่แล้ว
วัดทั้งหลายก็แข่งกันทำเครื่องรางของขลัง
ทำวัดให้ใหญ่ๆโต เรียกคนเข้าวัด
เงินในระบบวัดของไทย เยอะแยะไปหมด
ไม่ต้องเสียภาษีด้วย
คนเข้าวัดเดี่ยวนี้ มีแต่ยุ่งกับทำธุรกิจหากินกับวัดเต็มไปหมด
จะเข้าวัดเพื่อปฏิบัติ จะมีสักที่คน
แล้วไม่มีทางทำแบบ มูลนิธิฉือจี้ ได้แน่นอน
เรื่องมูลนิธินี้ เคยอ่านในนิตยสาร สารคดีนะครับ
ลองไปหาอ่านดูได้ครับ ดีกว่าวัดแบบไทยๆเยอะครับ
Comment โดย dcopywriter — กรกฎาคม 6, 2008 #
ขออนุญาตินำข้อความไปเผยแพร่ นะครับท่านสุมาอี้.. แบบว่าตรงใจดี มีความรู้ ..
Comment โดย นายจร้อนทมิฬ — กรกฎาคม 24, 2008 #
โดนใจมากเลยครับ พยายามคิดเหมือนกันว่าทำไปด้วยใจ เค้าจะเอาไปทำอะไรต่อก็อยู่ที่เค้า
แต่ก็ทำใจได้ยากจริงๆกับสภาพที่เจอ ทำให้มันอดคิดไม่ได้ซักที
จริงๆไปทำบุญทางด้านการศึกษานี่น่าจะเป็นทางที่ดีที่สุดแล้วมั๊งครับ
Comment โดย dogdoy — กรกฎาคม 25, 2008 #
อ่านแล้วโดนใจครับ!
Comment โดย DemonMhon — กุมภาพันธ์ 20, 2009 #